Πρώτες σκέψεις γύρω από το iPad & και τα Media.

Αναδημοσιεύω, κατόπιν αδείας, το δεύτερο κατά σειρά και εξίσου ενδιαφέρον άρθρο του Παναγιώτη Ατματζίδη στο Convalesco, που αφορά στη «μαγική» συσκευή της Apple. Αυτή το φορά αναλύεται η σχέση του iPad με το μέλλον της ενημέρωσης.

Στο παρελθόν έχω εκφράσει πολλές επιφυλάξεις για το iPad, κυρίως για το μοντέλο ανάπτυξης του καινούριου gadget της Apple. Παρόλα αυτά η αποδοχή φαίνεται να είναι ικανοποιητική για την ώρα. Τις πρώτες ημέρες κυκλοφορίας έχει ξεπεράσει τις 300.000 πωλήσεις ενώ έως το τέλος της χρονιάς αναμένεται να έχουν πωληθεί περίπου 5.000.0000 κομμάτια παγκοσμίως. Σίγουρα ένα από αυτά (ή δύο) θα πάρω κι εγώ.

Τα ΜΜΕ φαίνονται ενθουσιασμένα. Τα μεγάλα διεθνή ειδησιογραφικά πρακτορεία περνούν την δυσκολότερη κρίση στην ιστορία τους. Αρχικά υπήρξα ενάντια σε οποιαδήποτε μορφή πληρωμής για την online ενημέρωση θεωρώντας ότι οι διαφημίσεις (banners, ads, κλπ) είναι αρκετές για βγάλουν τα έξοδα της ιστοσελίδας. Δυστυχώς όμως η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Ο smyrnaios αναλύει το πρόβλημα του “πρωτότυπου ρεπορτάζ” εκτενέστερα στο blog του. Είναι πολύ καλό ανάγνωσμα που βοηθά στην κατανόηση της στήριξης του iPad από τα media. Το μόνο που έχει σημασία να αναφέρω είναι ότι τα Google, Yahoo, Bing καθώς και τα περισσότερα Ελληνικά ειδησιογραφικά δεν παράγουν ρεπορτάζ απλώς αναπαράγουν ειδήσεις.

Τα ΜΜΕ¹ ψάχνουν τα τελευταία δύο χρόνια, απεγνωσμένα, τρόπους να σταματήσουν ή να χρεώσουν τους χρήστες του διαδικτύου για το υλικό – ρεπορτάζ – το οποίο μεταφέρεται, χωρίς να χρεώνεται. Οι επιλογές που έχουν μόνο ξεκάθαρες δεν είναι. Μπορεί οι χιλιάδες χρήστες του Facebook να θεωρούνται άυλο κεφάλαιο, παρόλα αυτά όμως, αυτοί που προσφέρουν ρευστό στο Facebook και σε χιλιάδες άλλες παρόμοιες υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης είναι οι μέτοχοι. Με λίγα λόγια, δεν παράγεται αξία η οποία να μεταφράζεται με άμεσο τρόπο σε ρευστό. Αν για παράδειγμα οι Financial Times αποκλείσουν τους δωρεάν αναγνώστες από την ιστοσελίδα τους, τότε είναι σίγουρο ότι το 95% των χρηστών που επισκέπτονται την ιστοσελίδα θα επιλέξουν κάποια άλλη πηγή ενημέρωσης. Γιατί οι επιλογές υπάρχουν, καλώς ή κακώς. Αν οι FT αφήσουν δωρεάν την ειδησιογραφία τους, δεδομένου ότι οι πωλήσεις εφημερίδων και παραδοσιακών ΜΜΕ πέφτουν για διάφορους λόγους, δεν θα έχει κανείς προφανή λόγο να πληρώσει για κάτι που θεωρητικά του παρέχεται δωρεάν.

Οι αλλαγές στον τομέα της ενημέρωσης τα τελευταία χρόνια είναι καταιγιστικές. Σε αυτό το νέο πλαίσιο που διαμορφώνεται καλούνται οι διάφοροι οίκοι να βρουν τρόπους χρέωσης υλικού το οποίο καλώς ή κακώς κοστίζει. Στα άρθρα της ιστοσελίδα FT υπάρχει η εξής ανάρτηση στο τέλος του άρθρου:
Copyright The Financial Times Limited 2010. You may share using our article tools. Please don’t cut articles from FT.com and redistribute by email or post to the web.

Αν μια εικόνα αξίζει όσο χίλιες λέξεις, τότε αυτό το Copyright note δείχνει το σημείο στο οποίο έχει φτάσει η κατάσταση. Και είναι καίριες οι αποφάσεις που θα παρθούν τα επόμενα δύο χρόνια σε αυτόν τον τομέα.

Το iPad και οι παρόμοιες συσκευές που θα κατασκευαστούν αποτελούν πιθανότατα το τελευταίο τρένο για τους δημοσιογραφικούς οίκους, γι αυτό και το έχουν στηρίξει με όλο τους το δυναμικό. Έχει δημιουργηθεί ένα buzz χωρίς προηγούμενο. Ακόμη και η κυκλοφορία του iPhone αν και σαφώς ανώτερη καινοτομία, δεν είχε τέτοια υποδοχή από τα media.

Ανάμεσα στα άλλα έχουμε διαβάσει² ότι το 2015 όλα τα 15χρονα θα έχουν tablets, κι άλλες υπερβολές. Κατά την γνώμη μου σε καμία περίπτωση δεν μπορεί το iPad να αντικαταστήσει έναν υπολογιστή, ούτε ένα 15χρονο θα επιλέξει το iPad σαν παιχνιδομηχανή ή οτιδήποτε άλλο έναντι σε έναν υπολογιστή. Το iPad έρχεται να καλύψει ένα καινό που υπάρχει ανάμεσα στον φορητό υπολογιστή και στο κινητό τηλέφωνο. Μπορώ να δεχθώ ότι θα αντικαταστήσει τα Netbooks τα οποία αν και είχαν εύρος πωλήσεων, δεν είδα κανένα να τα χρησιμοποιεί με ικανοποίηση. Οι χαμηλές επιδόσεις και οι περιορισμένες δυνατότητες που έχουν βγαίνουν πάντοτε στην επιφάνεια.

Μια γρήγορη ματιά στα πρώτα applications που κυκλοφόρησαν από μεγάλα ειδησιογραφικά πρακτορεία δείχνουν ξεκάθαρα ότι η Apple έδωσε την πλατφόρμα κι άφησε τους “παίκτες” εντελώς μόνους, χωρίς βοήθεια. Κι έτσι έχουμε application που χρεώνουν ξεχωριστά κάθε τεύχος, άλλα καλοφτιαγμένα κι άλλα *πολύ* κακοφτιαγμένα, άλλα είναι εντελώς δωρεάν κι άλλα χωρίζουν τις χρεώσεις σε πολλαπλές κατηγορίες, με αποτέλεσμα να επικρατεί ένα χάος. Αν σε αυτό το χάος δεν μπορεί να βάλει τάξη ο Steve Jobs, ερχόμενος σε συνεννόηση με την ένωση ΜΜΕ, κατά την γνώμη μου έχουν κάνει μια τρύπα στο νερό και η Apple και τα Media. Κι αυτό γιατί το iPad στο τέλος της ημέρας θα είναι μια ακόμη παιχνιδομηχανή, ένας ακόμη υπολογιστής γι αυτούς που “δεν θέλουν να έχουν επαφή” με τους υπολογιστές. Δεν είναι ξεκάθαρη η χρήση του. Το 1/3 των applications για iPad είναι παιχνίδια σύμφωνα με έρευνα της Distimo που δημοσιεύτηκε στο TechCruch. Αν μη τι άλλο τα mass-media πιάστηκαν στον ύπνο. Σίγουρα ο Jobs δεν μπορεί να προκαθορίσει – θα ήταν τραγικό λάθος άλλωστε – την χρησιμότητα που θα επιλέξει το ευρύ κοινό για το gadget του, αλλά θα μπορούσε να κατευθύνει πολύ καλύτερα τους οίκους ως προς τι να παρουσιάσουν με την άφιξη του iPad.

Το άλλο σημείο στο οποίο έχω ένσταση – και δεν είμαι ο μόνος - είναι το κλειστό, κεντρικοποιημένο μοντέλο στο οποίο έχει επικεντρωθεί η Apple. Έχοντας έναν iMac, ένα MacBook κι ένα iPhone για σχεδόν έναν χρόνο, μπορώ να έχω άποψη ως προς στο πόσο μπορεί να βοηθήσει το interconnection ανάμεσα σε συσκευές του ίδιου κατασκευαστή. Παρόλα αυτά, το ότι δεν μπορείς να “κατεβάσεις” διάφορα πράγματα στο iPad έξω από το Appstore χωρίς το επερχόμενο jailbrake το καθιστά μια κλειστή συσκευή. Κι αυτό εν των πραγμάτων δεν είναι καλό. Η πολιτική της Apple “We Do Everything For You” και “We Charge Everything To You” έχει νόημα όταν λειτουργούν και οι άλλοι με τον ίδιο τρόπο. Το iPad θα γονατίσει απευθείας μόλις βγει μια συσκευή που να έχει το ίδιο interface και να υποστηρίζει αυτόνομες λειτουργίες, όπως για παράδειγμα εάν Limewire Application. Μπορεί το μοντέλο του iPhone να πέτυχε αλλά το Apple TV δεν το γνωρίζουν και πολλοί. Ακόμη κι εγώ ο Αpple-Fanatic πήγα σε “WD HD Live” όταν χρειάστηκα ένα ψηφιακό μηχάνημα αναπαραγωγής ταινιών.

Το iPad σαν σύλληψη είναι πραγματικά κάτι το εξαιρετικό. Το κλειστό μοντέλο που το περιβάλλει όμως, δημιουργεί αμφιβολίες ως προς το κατά πόσο θα μπορεί να έχει μακροζωία. Το αστείο είναι ότι η Apple έχει νιώσει στο πετσί της, πόσο άσχημα μπορεί να της βγει στο μέλλον ένα απλό αντίγραφο του iPad σε ανοιχτά πρότυπα³. Το iPhone αυτήν την στιγμή απολαμβάνει μια ανωτερότητα λογισμικού που δείχνει να μην έχει αντίπαλους, για την ώρα τουλάχιστον. Μπορεί το market share του Android να ανεβαίνει στο 9% με γοργά βήματα ενώ του iPhone με πιο αργά, αλλά είμαι σίγουρος ότι μετά το 15% το Android αν δεν αναβαθμιστεί σημαντικά ως σύστημα θα σταματήσει να αποτελεί αντίπαλο για το iPhone. Το Android για την ώρα αντιμετωπίζεται ως κάτι “πολλά υποσχόμενο”. Το iPhone OS είναι το “state of art” λειτουργικό σύστημα για κινητά, αυτήν την στιγμή.

Η Apple δίνει την εντύπωση ότι γυρνά πίσω στο κάθετο μοντέλο παραγωγής όπου μια εταιρία φτιάχνει τα πάντα, βελτιστοποιημένα για το μηχάνημα της: επεξεργαστή (A4), λειτουργικό σύστημα (OSX) και φυσικά λογισμικό που το ακολουθεί.

Σημειώσεις αρθρογράφου:
1. Ως ΜΜΕ ορίζονται τα διεθνής ειδησιογραφικά πρακτορεία τα οποία παράγουν έγκυρο, μελετημένο, στοιχειοθετημένο και πρωτότυπο ρεπορτάζ: Financial Times, NewsWeek, Economist, Washington Post, Times Magazine, Reuters, κλπ.
2. Μπορείτε να βρείτε της έρευνα της Gartner εδώ.
3. “Apple vs Microsoft”, μικρό ιστορικό εδώ.

• Ο Παναγιώτης Ατματζίδης, ή atma, είναι υπέρμαχος του ανοικτού λογισμικού και γνώριμος από το ξεκίνημα του wwag. Δημοσιεύει στη δική του ιστοσελίδα Convalesco άρθρα που αφορούν την καθημερινότητα αλλά και την πολιτική, την τεχνολογία, τη μουσική και πολλά άλλα.